How-to-say-No

Gehoorzaamheid en zelfbeheersing

Hoe geef je het beste grenzen aan? Hoe leer je je kind wat wel en niet mag? Waarom is slaan niet de oplossing? Dat lees je in dit artikel.

Natuurlijk hoort je kind te luisteren. Maar gehoorzaamheid is niet het belangrijkste dat je hem kunt leren. Het gaat er meer om dat je hem zelfbeheersing leert. Dat hij begrijpt wanneer hij moet stoppen en dit ook zelf kan. Je kleuter krijgt er zelfvertrouwen door als hij merkt dat hij zijn grenzen kent. Een 'verwend' kind kent de grenzen niet en heeft de neiging door te blijven gaan tot iemand "Nee! Nu is het genoeg!".

Hoe kun jij, als ouder grenzen stellen? Door je kind te vertellen: "Iedere keer als jij dit doet, zal ik je stoppen, totdat jij jezelf kunt stoppen."

Slaan is niet de oplossing

Je kind leert niets als hij fysieke straf krijgt. Het enige dat je ermee bereikt is dat je kind gevoelens opkropt. Natuurlijk, elke ouder kent de frustratie van een onhandelbaar kind. Soms heb je dan de neiging om hem met een opvoedkundige tik tot de orde te roepen. Maar beter is het om als ouder kalm te blijven als je kind de controle verliest. Houd voor ogen dat je doel is om je kind iets te leren, en niet om te straffen.

Stap voor stap grenzen stellen

Je kind leren gehoorzamen kan lastig zijn. Consequent zijn en duidelijkheid zijn het belangrijkste, maar niet altijd even toepasbaar als je weinig tijd hebt of gestrest bent. Hoe kun je het dan toch het beste aanpakken? 

  • Het helpt om van te voren te bepalen wat er te onderhandelen valt en wat niet. Over veiligheid valt bijvoorbeeld niet te onderhandelen. Wanneer je dit hebt bepaald, is het gemakkelijk om heldere regels en consequenties te stellen en om hier duidelijk en consistent over te zijn. 
  • Probeer niet steeds ‘nee’ te hoeven zeggen. Je kunt met je kind best een keer onderhandelen als het over onbelangrijker dingen gaat.
  • Het is spannend om mama boos te zien worden. Sommige kinderen proberen dit maar al te graag uit. Blijf dus rustig, maar standvastig.
  • Als een kind de controle verliest en moet gehoorzamen, doorbreek dan de vicieuze cirkel door hem apart te zetten. Als hij is gekalmeerd, neem je hem apart en vertel je waarom je zo handelde. Leg je kind uit dat je dit doet tot hij zichzelf in de hand kan houden. Je kunt hier samen ideeën voor bedenken.
  • Als je kind iets voorstelt, probeer dit uit en beloon hem als het werkt. 
  • Als het gedrag zich blijft herhalen, helpt het om te kijken wat erachter schuilt. Kleuters kunnen bijvoorbeeld gemakkelijk liegen en stelen. Ze zitten in een bepaalde ontwikkelingsfase, waarbij ze niet weten dat dit niet hoort. Betrap je jouw kleuter op een leugentje of op iets wegnemen van een ander? Word niet overdreven boos. Leg uit dat liegen niet mag omdat je iemand er pijn mee doet. Stelen hoort ook niet, omdat je iets afpakt wat van iemand anders is en je diegene daarmee ook pijn doet.
  • Maak het altijd weer goed met je kind, als het achter de rug is.
  • Onthoud bovendien dat jouw acties voorbeeldgedrag zijn voor je kind om te laten zien hoe hij zichzelf onder controle kan houden. 

Misschien vind je dit ook interessant: