Herstellen na de bevalling. Over de geboorte, komst van de baby en vaginaal bevallen.

Herstellen na de bevalling. Over de geboorte, komst van de baby en vaginaal bevallen.

Wat is er met je gebeurd na de bevalling? Lees meer informatie over pijn na de geboorte, lochia, inknippingen en meer, zodat je weer snel op de been bent en van je nieuwe baby kunt genieten.

Hier vind je feiten en informatie over de (vaginale) geboorte. De bevalling is een fysieke inspanning. In de dagen en weken na de geboorte van je baby, moet je je lichaam een periode van genezing gunnen. Het kan soms wel een jaar duren voordat je lichaam weer helemaal de oude is. Genezing na een vaginale geboorte verschilt weliswaar ten opzichte van een keizersnede, maar duurt ongeveer even lang. Meer info en belangrijke feiten over de geboorte? Lees vooral verder! Je algemene gezondheid, voedingspatroon en mate van vermoeidheid of stress zijn factoren die invloed kunnen hebben op genezing na de bevalling.

Samentrekking van de baarmoeder en involutie.

Kort na de geboorte, scheidt de placenta zich van de wand van de baarmoeder en wordt de placenta uitgestoten. Het gebied waaraan de placenta vastzat, lijkt erg op een open wond die moet genezen. Gelukkig gaat je lichaam snel aan de slag. Binnen enkele minuten na de geboorte, trekt de baarmoeder strak samen om de open bloedvaten op de plaats van de placenta in de baarmoederwand af te dichten. Deze samentrekkingen van de baarmoeder, ook wel 'naweeën' genoemd, kunnen de eerste paar dagen als sterke krampsensaties aanvoelen, maar zullen na verloop van tijd afnemen. Je kunt deze naweeën ervaren tijdens borstvoeding, omdat stimulatie van de tepels het samentrekken van de baarmoeder stimuleert. Je kunt een pijnstiller nemen om de pijn van de naweeën te verzachten. Overleg wel eerst met je verloskundige of arts voordat je een pijnstiller neemt.

Onmiddellijk na de geboorte kun je je baarmoeder ter hoogte van de navel voelen.
Samentrekkingen tijdens de nageboorte zorgen ervoor dat de baarmoeder aanvoelt als een harde bal in de buik. Elke dag wordt deze bal kleiner en kleiner, totdat je er in de buik niks meer van voelt. Wanneer de baarmoeder kleiner wordt, beweegt ze naar beneden in het bekken achter je schaambeen. Dit heet het proces van involutie en geeft aan dat herstel in volle gang is. Zolang je in het ziekenhuis ligt, zal de verpleging je baarmoeder regelmatig controleren om je involutieproces te volgen. Als de baarmoeder niet snel genoeg krimpt, kan hij of zij je baarmoeder masseren om het samentrekken te stimuleren.

Lochia

Het kan tien dagen duren voordat de wond van de placenta volledig genezen is. Gedurende deze tien dagen zul je een bloederige vaginale afscheiding hebben, die lochia genoemd wordt. Een dag of twee na de bevalling zal de lochia fel rood van kleur zijn en lijkt op een zware menstruatie. Daarna neemt de hoeveelheid afscheiding af en krijgt het een donkerbruine kleur, gevolgd door een roze afscheiding, en na tien dagen zal de afscheiding een lichte witte kleur hebben. Bij witte afscheiding weet je dat de plaats waar de placenta heeft gezeten volledig geheeld is. Bij vrouwen die borstvoeding geven kan dit proces versneld worden, omdat het zuigen van de baby aan de tepel van de moeder het samentrekken van de baarmoeder stimuleert, waardoor heling korter duurt. Totdat de lochia is verdwenen mag je geen geslachtsgemeenschap hebben en moet je zorgen voor een goede hygiëne in het perineum (het gebied tussen de anus en vulva) om te voorkomen dat bacteriën in de vagina komen.

Blauwe ogen en vlekken.

Als je een zware bevalling hebt gehad, kun je te maken krijgen met andere lichamelijke aandoeningen die tijd nodig hebben om te helen. Sommige vrouwen hebben last van blauwe of bloeddoorlopen ogen, vlekken zoals kleine spikkels op de wangen, of grotere vlekken op het gezicht en bovenlichaam. Deze symptomen kunnen allemaal het gevolg zijn van de krachtige inspanningen van het persen en ingehouden adem tijdens de tweede fase van de bevalling. Deze vlekken komen minder snel voor als je tijdens de bevalling een gecontroleerde ademhaling tijdens het persen hebt gehad. Als deze vlekken verschijnen, zullen ze na een paar dagen weer verdwijnen.

Genezing van incisieplek.

Of je nu een vaginale geboorte of een keizersnede hebt gehad, je hebt waarschijnlijk wel een incisieplek die moet helen. Bij een vaginale geboorte, kun je een episiotomie (preventief inknippen) hebben. Dit is een kleine incisie, gemaakt om de vaginale opening te vergroten vlak voordat het hoofdje van je baby verschijnt. De incisie wordt vervolgens gehecht. Net als bij ieder andere incisie, duurt genezing van een episiotomie een paar weken. De hechtingen zullen vanzelf oplossen, maar de incisieplek kan de eerste week na de geboorte nog gevoelig zijn. Infectie is mogelijk wanneer de incisie niet goed schoongehouden wordt; maar bij een goede perineale zorg (zie hieronder), zal dit niet gebeuren.

Bij een keizersnede, zal de genezing van de incisieplek in de buik langer duren. Wanneer je tijdens je bevalling een acute keizersnede hebt gehad, zul je zowel van de vaginale bevalling als de incisieplek in de buik moeten herstellen. Je herstelt dan eigenlijk dubbel. Zowel van de vaginale bevalling (involutie van de baarmoeder en lochia), als van de operatie. Dit herstel duurt veel langer en kan ongeveer vier tot zes weken in beslag nemen.

De incisie van de keizersnede is waarschijnlijk gevoelig wanneer de verdoving is uitgewerkt. Indien nodig kun je gebruik maken van pijnmedicatie. Dit zal aanvankelijk een sterke pijnstiller zijn die je waarschijnlijk duizelig en slaperig maakt. Als de hechtingen niet uit zichzelf oplossen, zullen deze vijf dagen na de bevalling moeten worden verwijderd. Sommige artsen gebruiken nietjes in plaats van hechtingen om de incisie te sluiten. Ook deze zullen een paar dagen na de bevalling worden verwijderd. De hechtingen of nietjes kunnen een trekkend gevoel veroorzaken wanneer de huid begint te genezen. Omdat een katheter vóór de ingreep in de blaas moet worden geplaatst, is het belangrijk om veel te drinken en vaak te plassen zodra deze is verwijderd na de operatie. Dit voorkomt een eventuele blaasontsteking.

Circulatie en stimulatie.

Om een goede bloedsomloop te garanderen na de operatie, zul je je benen veel moeten bewegen, proberen je voeten te strekken, en met je tenen te wiebelen zodra de verdoving is uitgewerkt. Het is belangrijk dat je op de eerste dag na de bevalling een stukje gaat lopen. Wellicht zul je elastieken kousen moeten dragen om je bloedsomloop te bevorderen en bloedstolsels te helpen voorkomen. Omdat het genezingsproces ingewikkelder is bij een keizersnede zul je in dat geval ook langer in het ziekenhuis moeten blijven. Reken hierbij op drie tot vijf dagen.

Genezingstips voor thuis.

Wanneer je weer thuis bent na de bevalling, is het genezingsproces je eigen verantwoordelijkheid. Tips om het herstel te bevorderen:

Probeer langzaam en ontspannen te ademen en gebruik massage als de naweeën hinderlijk zijn. Als dit niet helpt, neem dan een pijnstiller in die je arts heeft aanbevolen. Wees je ervan bewust dat deze naweeën aantonen dat involutie en het genezingsproces vordert. Dat is een goed teken!
• Om infectie te voorkomen na het ingeknipt te zijn, dien je elke vier tot zes uur een schoon maandverband te gebruiken. Verwijder het maandverband altijd van voor naar achter om te voorkomen dat bacteriën uit je rectum in je vagina terechtkomen. Maak het perineum schoon na het plassen of na de stoelgang door lauw water over het gebied te gieten en het daarna droog te deppen met gaasjes. Veeg altijd van voor naar achter af. Een warm bad of het gebruik van warmtekompressen stimuleren de genezing van de incisieplek. Contractie- en ontspanningsoefeningen voor de bekkenbodem zullen de bloedcirculatie naar dit gebied stimuleren en de genezing bevorderen.
• Volg de instructies uit het ziekenhuis voor de verzorging van je keizersnedewond. Houd het verband schoon en droog.
• Eet gezond om het herstel te bevorderen. Zorg dat je voldoende eiwitten, vitamines en veel vocht binnenkrijgt.
• Heb geen geslachtsgemeenschap totdat de lochia is verdwenen en de inknipplek is geheeld; het kan zijn dat je nog geen zin in seks hebt vanwege de vermoeidheid. Laat je partner vooral weten dat je van hem houdt, ondanks het feit dat veel van je emotionele energie op dit moment misschien naar je baby gaat.
• Rust uit! Dit is een essentieel onderdeel van het genezingsproces. Doe rustig aan, zelfs als je je goed voelt. De enige activiteiten die je hebt, hebben betrekking op de baby. Laat iemand anders koken, de was, boodschappen en andere huishoudelijke klussen doen. Plan vooruit zodat hulp bij deze activiteiten voor de bevalling al geregeld is.
• Slaap wanneer de baby slaapt. Bereid je voor op gebroken nachten en een verstoorde nachtrust. Probeer daarom overdag een beetje bij te slapen. Je zult het nodig hebben! Probeer per dag net zoveel slaapuren te maken als voor de bevalling. Ook als dit betekent dat je overdag een paar uurtjes moet slapen. Zet je telefoon op stil en hang een 'Niet storen!' bordje op je deur.

Wanneer moet ik de arts of verloskundige inschakelen?

Neem contact op met je arts of verloskundige als je één van onderstaande symptomen ervaart. Deze symptomen kunnen aangeven dat het genezingsproces niet verloopt zoals zou moeten, of dat je een infectie hebt opgelopen:
• Let op als je langer dan een dag een temperatuur van boven 37,78 graden Celsius meet.
• Felrode of hevige bloeding (lochia) na de vierde dag na de bevalling, of zeer grote bloedstolsels in de lochia.
• Lochia die een vieze geur heeft. Normale lochia moet muf ruiken, zoals bij een normale menstruatie.
• Pijn in de onderbuik in de eerste paar dagen na de geboorte.
• Tekens van infectie (roodheid, warmte, zwelling, vochtige afscheiding) op de plek van de knip of incisieplek van de keizersnede.

Neem deze aanbevelingen in acht en je zult versteld staan hoe snel je na de bevalling weer op de been bent. Onthoud: de geboorte van een baby is een natuurlijk proces en geen ziekte. Je lichaam zal dus snel genezen. Na een paar dagen zullen de kleine ongemakken van het herstel worden overschaduwd door de vreugde die je voelt met je pasgeborene in je armen!

Voor nieuwe moeders is het handig om veel te lezen over alles omtrent de bevalling.

Misschien vind je dit ook interessant: