Waarom kinderen vieze woorden zeggen (en hoe je ze kunt laten stoppen).

Waarom kinderen vieze woorden zeggen (en hoe je ze kunt laten stoppen).

Lawrence Kutner

Als je zorgvuldig luistert naar de woorden die kinderen in de peuterklas gebruiken, zul je vaststellen dat hun woordenschat niet zo onschuldig is als we misschien zouden hopen. Hun gesprekken zijn doorspekt met agressieve uitdrukkingen. Sommige zijn simpelweg vloeken van volwassenen. Maar andere, zoals "poephoofd", zijn uniek voor jonge kinderen.

Kinderen leren de betekenis van de meeste woorden vanuit de context waarin ze worden gebruikt. Daarom vraagt een peuter soms om "melk" terwijl hij eigenlijk iets heel anders wil drinken. Voor hem is "melk" simpelweg het woord dat verband houdt met drinken. Hij heeft de betekenis van dat woord gelinkt aan wat er gebeurt als hij het gebruikt.

Hulpmiddelen om de aandacht te trekken


Als je een vierjarige die een vies woord zegt, vraagt wat dat woord betekent, bestaat de kans dat hij iets zegt in de trant van "dat is wat je zegt als je wilt dat mensen je aandacht geven". Zijn opmerking laat zien aan dat hij de kracht van woorden, en dan met name bepaalde woorden, begrijpt, ook al weet hij niet altijd hun exacte betekenis.

Dr. Timothy B. Jay, een professor in de psychologie aan North Adams State College in Massachusetts, heeft de patronen bestudeerd van vloeken en andere vormen van agressief taalgebruik onder kinderen. Hij concludeerde dat, net als op andere gebieden van verbale ontwikkeling, meisjes het voortouw nemen. Gemiddeld kennen drie- en vierjarige meisjes 23 agressieve uitdrukkingen en vloeken, tegen slechts 17 voor de jongens.

Als ouders vinden we het misschien vervelend dergelijke taal te horen van een lief uitziende peuter, maar het is belangrijk om niet alleen te begrijpen waarom kinderen op die manier praten, maar je ook te realiseren dat hun interpretatie van deze woorden vaak heel anders is dan de onze.

Krachtige woorden, krachtige emoties


Een driejarige gebruikt wellicht "poep-en-plastaal" om een speelgenootje te plagen. Hij bedoelt het natuurlijk allemaal niet letterlijk. In plaats daarvan is het een manier voor hem om zijn eigen recente toilettraining of zelfs zijn huidige worsteling daarmee te 'verwerken'.

Hetzelfde geldt voor een peuter die een vriendje een 'schijterd' of iets dergelijks noemt. Dit zijn jaren van intense emoties. Een van de uitdagingen waarmee peuters te maken hebben, is leren hun emoties beter onder controle te krijgen. Door iemand anders zo te noemen, kan een kind de boodschap uitsturen dat hij zelf niet bang is. Ook in dit geval weerspiegelt de taal van het kind de ontwikkelingsproblemen waarmee hij in zijn eigen leven te maken heeft.

Het is buitengewoon onwaarschijnlijk dat je kunt voorkomen dat je kinderen schuttingtaal te horen krijgen. Je hoort het overal op de peuterschool, op het speelterrein en op televisie, zelfs als deze woorden thuis nooit worden gebruikt. De echte uitdaging is kinderen te leren dat dergelijk taalgebruik sociaal onacceptabel is en hen te helpen de verbale vaardigheden te ontwikkelen die ze nodig hebben om zichzelf op een goede manier uit te drukken zonder gebruik te maken van dergelijke taal.

Nuttige tips


Wat kun jij doen? Hier volgen drie suggestie:

• Negeer hun gedrag, omdat ze dan vaak hun aandacht naar iets anders verleggen. Het is gewoon lang niet zo leuk als volwassenen er geen probleem van maken.
• Leer je kinderen alternatieve uitdrukkingen. Net als bij ander probleemgedrag geldt dat een kind simpelweg vertellen iets niet te doen minder effectief is dan ander, maar net zo bevredigend gedrag, laten zien. Als je alternatieve uitdrukkingen aanbiedt, weet je kind dat je je bewust bent van zijn sterke emoties en beschikt hij over een manier om op een acceptabelere manier uitdrukking te geven aan die emoties.
• Probeer thuis het goede voorbeeld te geven. Je kinderen nemen veel aanwijzingen van je over met betrekking tot het taalgebruik dat geschikt is in verschillende situaties. Je kunt niet verwachten dat een peuter die wordt aangemoedigd nieuwe woorden te leren en zich duidelijk uit te drukken, geen gebruikmaakt van de met emoties geladen termen die hij uit jouw mond hoort komen.

Misschien vind je dit ook interessant: