Elke vrouw wil een fijne bevalling. Maak je bevalling makkelijk. Ben je ontspannen?

Als het aankomt op pijn tijdens de bevalling zijn er een hoop opties: medicatie, ruggenprikken, ontspanningstechnieken, warme kruiken... Dit moet je weten om de bevalling comfortabeler te maken.

Voor sommige geluksvogels is de bevalling een eitje. Voor anderen kan het heel ongemakkelijk en pijnlijk zijn, maar dat hoeft niet. Er zijn genoeg manieren om het je tijdens je weeën comfortabeler te maken. Je kunt natuurlijke technieken om de pijn te verzachten aanleren en toepassen en naarmate de weeën vorderen andere technieken proberen om de bevalling te vergemakkelijken. Medicijnen en geneeskundige procedures zijn ook beschikbaar indien nodig.

Je moet de voordelen en risico's hiervan afwegen voordat je bepaalt welke methode je op de grote dag wilt gebruiken om de pijn te verzachten en de bevalling makkelijker te maken. Dit zijn je opties:

Niet-medische methoden

Ontspanningstechnieken

Bevallingsdeskundigen, verpleegkundigen en vrouwen die hier ervaring mee hebben, raden deze methode meer aan dan andere niet-ingrijpende manieren om gespannen spieren en bevallingspijn te verminderen. Progressieve lichaamsontspanning, een ontspannende mentale "wandeling" door het lichaam om de bevalling te vergemakkelijken, is iets wat je kunt leren en van tevoren kunt oefenen, zodat je tijdens de bevalling weet hoe je het kunt toepassen. 

Massage

Laat je partner tijdens de weeën je armen, benen of rug masseren om je te helpen ontspannen en spanning en pijn tegen te gaan.

Wiegen

Probeer tijdens de weeën zoveel mogelijk tijd door te brengen in een schommelstoel, waarbij je heen en weer wiegt terwijl je rustig ademhaalt en je ontspant.

Wandelen of "langzaam dansen"

Wandelen, of zelfs heen en weer lopen rond je bed, kan ongemak verminderen en er tegelijk voor zorgen dat je weeën sterker en regelmatiger worden. Probeer te "dansen" met je partner, waarbij je op hem leunt en heen en weer wiegt.

Van houding veranderen

Zorg ervoor dat je nooit langer dan een uur dezelfde houding aanhoudt en je niet plat op je rug ligt. Probeer in plaats daarvan rechtop in bed of op een stoel te zitten, op je zij te liggen, op een geboortebal te zitten en heen en weer te wiegen of voorover te leunen op een rugleuning van een stoel of je bed. 

Hydrotherapie

Probeer in de douche te zitten met een straal water tegen je rug of in een warm bad te liggen. Niet alle ziekenhuizen hebben een bad of douche in de kamer, dus als je deze ontspanningsmethode wilt proberen om je bevalling makkelijker te maken, controleer dit dan van tevoren, zodat je kunt bevallen in een ziekenhuis dat hierover beschikt. (Zie waterbevallingen en weeën in het water voor meer informatie over hydrotherapie.)

Aanbrengen van warm of koud kompres. Een warm of koud kompres tegen de rug kan gespannen spieren tegengaan, de bloedsomloop verbeteren en pijn verzachten.

Gecontroleerd ademhalen

Specifieke ademhalingspatronen helpen je ontspannen en tijdens een wee je aandacht op iets anders dan pijn te richten. Drie technieken (langzaam, aangepast, en systematisch) worden toegepast naarmate de weeën zich ontwikkelen.

Visualisatie

Oefen het visualiseren van een mooi beeld in gedachten, eentje waarbij je veilig en ontspannen voelt. Concentreer je tijdens de weeën op deze plek om jezelf te helpen een makkelijkere bevalling te hebben.

Muziek

Neem een mp3-speler met je favoriete afspeellijsten mee. 

Aromatherapie

Lekkere geurtjes helpen je om je te ontspannen en je beter te voelen, neem dus lekker ruikende lotion of potpourri mee voor in je kamer om jezelf een opkikker te geven.

Veel van bovenstaande technieken worden ook aangeleerd tijdens zwangerschapslessen. Raadpleeg voor meer informatie over deze lessen het artikel 'Waar je op moet letten bij het kiezen van zwangerschapslessen'.

Medicatie en verdoving

Ontspannende medicatie

Artsen schrijven liever geen verdovende middelen of slaappillen voor tijdens de weeën, tenzij je heel erg gespannen bent. Je wordt er slaperig van en ze kunnen tot gevolg hebben dat de baby langzamer gaat ademhalen.

Verdovende pijnmedicatie

Pethidine wordt het meest gebruikt, hoewel soms ook morfine wordt voorgeschreven. Deze worden geïnjecteerd, meestal in de dij- of bilspier. Dit zijn sterke pijnstillers, maar ze moeten voorzichtig gebruikt worden. Je kunt er slaperig en misselijk van worden, dus worden ze vaak in combinatie met een medicijn tegen misselijkheid gegeven. Verdovende middelen kunnen alleen worden toegediend tijdens de actieve fase van de weeën.

Tijdens de vroege weeën worden ze niet gebruikt, omdat ze de weeën kunnen vertragen of stoppen. Ze worden ook niet toegediend als de vrouw aan het persen is, want ze kunnen dan na de geboorte invloed op de baby hebben. Als een verdovend middel per ongeluk laat in de weeënfase wordt toegediend om de bevalling te vergemakkelijken en de baby kort daarna wordt geboren, geeft de verloskundige hem een injectie om de ademhaling te bevorderen.

Ruggenprik

Een ruggenprik is een injectie met een verdovend middel in het gebied rond de ruggengraat. Het duurt ongeveer 30 minuten voor deze in werking treedt en dan zul je de meeste weeën grotendeels niet meer voelen. Hoewel ruggenprikken bij de meeste vrouwen de pijn bijna volledig wegnemen, zijn er risico's aan verbonden. Als hij te vroeg wordt toegediend, voordat je de weeën actief ervaart, kan het deze vertragen of helemaal stoppen. Dan zijn er misschien andere middelen nodig zoals oxytocine, of het breken van de vliezen, om ervoor te zorgen dat het proces zich voortzet. 

Ruggenprikken kunnen er ook voor zorgen dat je bloeddruk afneemt en ze vergroten de kans dat de baby verlost moet worden met behulp van een tang of vacuümpomp. Omdat je minder voelt en de buikregio ontspannen is, kun je minder hard persen. Het is waarschijnlijk niet zo dat ruggenprikken de kans op een keizersnede vergroten. In sommige gevallen kan het zijn dat je lichaamstemperatuur toeneemt, waardoor de baby een aantal tests moet ondergaan en soms behandeling met antibiotica nodig is tot een ontsteking is uitgesloten.

Hoewel in de meeste ziekenhuizen tegenwoordig een ruggenprik 24 uur per dag mogelijk is, kan het zijn dat dit in kleinere ziekenhuizen niet het geval is. In Nederland wordt een ruggenprik alleen gegeven als je dit zelf wil. De ruggenprik kan in sommige ziekenhuizen niet ieder moment van de dag en nacht gegeven worden. Bespreek daarvoor de mogelijkheden van te voren met je verloskundige en het ziekenhuis. Bespreek de voor- en nadelen en lokale beschikbaarheid met je verloskundige voordat de weeën beginnen.

Gas en lucht

Dit is een combinatie van stikstofoxide en zuurstof, die je inhaleert via een gezichtsmasker. Dit werd vroeger "lachgas" genoemd, omdat je er licht in het hoofd van kunt worden. Het kan het beste laat in de actieve fase van de weeën en kort gebruikt worden om je door de sterke weeën heen te helpen. Het is effectief, maar er is oefening voor nodig om het op de juiste manier te gebruiken.

De truc is om je partner de weeën te laten timen en vlak voordat de wee begint, er twee of drie keer een beetje van te inhaleren. Stop tijdens de wee met inhaleren en probeer je te ontspannen. Omdat het ongeveer 30 seconden duurt voordat het gas de hersenen heeft bereikt, zal het effect ervan samenvallen met het hoogtepunt van de wee. Inhaleer het gas niet tijdens een wee.

Het is lastig om van tevoren te weten welke methode je wilt gaan gebruiken. Probeer je niet te erg vast te pinnen op één specifieke techniek. Op die manier kun je wanneer de weeën zijn begonnen, besluiten wat je wilt doen op basis van de intensiteit en lengte van de bevalling, zonder teleurgesteld te zijn. Het is belangrijk dat je nu je huiswerk doet. Zorg ervoor dat je zo veel mogelijk te weten komt over je opties om je bevalling te vergemakkelijken, praat met je verloskundige en vertrouw erop dat als het zover is je de beslissingen zult maken die het beste bij jou en je baby passen.