Rectus diastase tijdens en na de zwangerschap

Je lichaam verandert op de meest wonderlijke manieren tijdens de zwangerschap. Er gebeurt veel terwijl je baby én je baarmoeder groeien, inclusief het uitrekken van je buikspieren. Bij sommige aanstaande moeders kunnen deze spieren in de laatste weken en dagen voor of na de bevalling iets te ver opgerekt worden. Dit is rectus diastase. Lees verder voor meer informatie over rectus diastase, hoe je weet of je het hebt, en enkele mogelijke behandelingen.

Wat is rectus diastase?

Rectus diastase is wanneer de rechte buikspieren (beeld je de linker- en rechterhelft van een sixpack in) los van elkaar komen te staan - zoals tijdens de zwangerschap en in de eerste weken na de bevalling - en niet vanzelf terug naar hun oorspronkelijke stand gaan. 

Deze verticale afscheiding is misschien niet onmiddellijk zichtbaar tijdens of na de zwangerschap, maar na de bevalling kan je in je onderbuik een uitpuiling zien als je je spieren aanspant, bijvoorbeeld wanneer je rechtop gaat zitten. Rectus diastase kan soms tot rugklachten leiden. Je leest hier meer over genezen na de bevalling.

Tekenen en symptomen van rectus diastase

Rectus diastase toont zich meestal als een uitpuiling in het midden van je buik wanneer je je buikspieren aanspant. Het is misschien niet meteen duidelijk of je rectus diastase hebt tijdens je zwangerschap, of zelfs vlak daarna. Je specialist kan het mogelijk vaststellen tijdens een lichamelijk onderzoek in je derde trimester. Terwijl je op de onderzoekstafel ligt en je zachtjes je buikspieren aanspant kan je specialist een eventuele scheiding van de spieren voelen. In sommige gevallen kan een echografie uitgevoerd worden. 

De aandoening zelf veroorzaakt normaal geen pijn, maar kan soms lage rugpijn tijdens en na de zwangerschap geven. Het kan ook alledaagse klusjes waarbij je moet tillen of buigen lastiger maken omdat de spieren uitgerekt en daardoor verzwakt zijn. Als je vermoed dat je rectus diastase hebt na de bevalling kan je een zelfcontrole uitvoeren voordat je je specialist raadpleegt.

Hoe weet je of je rectus diastase hebt?

Zo kan je nagaan of je deze aandoening hebt: 

1. Ga op je rug liggen, met gebogen knieën, en til zachtjes je hoofd en schouders op, alsof je een sit-up gaat doen. 

2. Span je buikspieren aan en voel of je een opening in het midden van je onderbuik hebt, ergens tussen je schaambeen en ribbenkast. 

3. Als je tussen de rechte buikspieren een opening voelt die breder is dan twee vingers, heb je misschien rectus diastase.

Oorzaken van rectus diastase

Er is niet bijzonder veel informatie voor handen over wat deze aandoening precies veroorzaakt, maar je normale gewicht en gewichtstoename tijdens de zwangerschap hebben niet veel invloed op of je dit wel of niet krijgt wanneer je een normale BMI hebt. Er zijn wel andere factoren die de kans op rectus diastase kunnen verhogen: 

• Een tweeling of meerlingzwangerschap 

• Bevallen van een bijzonder grote baby (een geboortegewicht van 4,3kg of meer wordt als bovengemiddeld beschouwd) 

• Klein of tenger zijn van bouw 

• Ouder dan 35 zijn

Rectus diastase behandelen

Weet dat rectus diastase een spieraandoening is die vanzelf weg kan gaan, maar vaak een helpende hand nodig heeft. Als er rectus diastase bij je wordt vastgesteld kan je specialist je naar een fysiotherapeut doorverwijzen voor oefeningen na de zwangerschap om je buikspieren te versterken. Je fysiotherapeut kan je ook vertellen wanneer je weer mag sporten na de bevalling. Het kan zijn dat je specialist een operatie aanraadt. Hij of zij zal je een persoonlijk advies geven indien fysiotherapie het probleem niet heeft opgelost.

Rectus diastase voorkomen tijdens de zwangerschap

Overleg altijd even met je specialist voordat je aan oefeningen begint of een trainingsprogramma voortzet, maar er zijn allerlei oefeningen die je tijdens de zwangerschap kan doen om je buikspieren te versterken.  Als het mag van je specialist, kan je op handen en knieën gaan zitten en je buikspieren intrekken naar je rug terwijl je rustig in- en uitademt. Houd je rug recht tijdens deze oefening. Neem een kijkje in onze Bewegen tijdens de Zwangerschap gids voor meer inspiratie en oefeningen. 

Het is ook belangrijk dat je op je houding let en een gezond gewicht behoudt tijdens de zwangerschap. Dit helpt de druk verlichten die tot rugpijn kan leiden terwijl je buik groeit. Voor meer informatie over hoeveel je aan mag komen tijdens de zwangerschap voor verschillende BMIs kan je onze Calculator voor Gewichtstoename tijdens de Zwangerschap gebruiken en met je specialist praten. 

Ook Kegeloefeningen kunnen rugpijn veroorzaakt door rectus diastase helpen voorkomen of verlichten. Ze kunnen ook helpen bij andere klachten voor en na de bevalling, zoals urine- of darmincontinentie of pijn bij het vrijen. 

Kegeloefeningen zijn oefeningen die je bekkenbodemspieren versterken en werken zo: trek je bekkenbodemspieren samen alsof je een urinestroom probeert te stoppen. Houd ongeveer 10 seconden vast en laat dan los. Bouw het aantal herhalingen op tot je dit zo'n 10 tot 20 herhalingen per keer kan doen, enkele malen per dag. Je zorgverlener kan je hier ook bij helpen, dus vraag om raad als je dit nodig hebt. Wanneer je regelmatig je bekkenbodemspieren traint kunnen Kegels de symptomen van rectus diastase helpen verlichten.

Veelgestelde vragen

Kan ik rectus diastase genezen met buikspieroefeningen? 

Niet helemaal. Als je vermoedt dat je rectus diastase hebt, vraag je zorgverlener om raad en advies over hoe je veilig aan de slag kunt met een trainingsprogramma na de zwangerschap. 

Is rectus diastase gevaarlijk? 

Als rectus diastase impact heeft op hoe je dagdagelijkse taken kunt uitvoeren dan is het belangrijk dat je raad vraagt aan je zorgverlener. Zij zijn de specialist en kunnen nagaan of je verder fit en gezond bent. In sommige gevallen kan een rectus diastase tot een navelbreuk leiden (een soort hernia van de buikwand), dus spreek met je arts als je je zorgen maakt. 

Wat wordt een 'bijzonder grote' baby geacht die rectus diastase kan veroorzaken? 

Een baby die meer dan 4,3kg weegt bij de geboorte wordt soms gezien als aan de hoge kant of boven het gemiddelde gewicht voor een voldragen baby. 

Ongetwijfeld ga je versteld staan over wat je lichaam heeft weten te presteren de afgelopen maanden nu je je pasgeborene in je armen houdt. Het is indrukwekkend en daar mag je best trots op zijn. Na verloop van tijd zal je gewend raken aan je nieuwe lichaam en de manieren waarop het is veranderd. 

Als je vermoedt dat je rectus diastase hebt, vraag je specialist om raad om deze verzwakte spieren op te bouwen. Wees geduldig met jezelf en je lichaam en geef jezelf de tijd om deze buikspierafscheiding aan te pakken en te genezen en herstellen van de bevalling.