Wat is zwangerschapsvergiftiging en hoe behandel je het?

Zwangerschapsvergiftiging is een zeldzame en ernstige aandoening die je goed in de gaten moet houden tijdens de zwangerschap, zeker als je tot één van de risicogroepen behoort. Indien je je afvraagt hoe vaak de ziekte voorkomt, kan het helpen om te weten dat slechts 6% van alle zwangere vrouwen eraan lijdt, waarvan 1 of 2% zich ontwikkelt tot een ernstigere vorm.

Als je onlangs de diagnose zwangerschapsvergiftiging hebt gekregen, kan het als een shock aankomen. Daarom is het belangrijk om meer controle te hebben over de situatie door simpelweg meer over de aandoening te weten te komen.

Wat is zwangerschapsvergiftiging?

Pre-eclampsie is een aandoening die voorkomt tijdens het tweede deel van de zwangerschap, vanaf 20 weken tijdens het tweede trimester of vanaf het derde trimester. Het is een combinatie van een hoge bloeddruk en eiwitten in de urine.

Je bloeddruk kan door pre-eclampsie snel verhogen of net traag maar stabiel stijgen. Ook de ernst van de aandoening varieert van mild tot ernstig:

• Milde pre-eclampsie. Zelfs een lichte stijging in de bloeddruk kan een teken van pre-eclampsie zijn. Het is echter ook mogelijk dat je de symptomen niet opmerkt aangezien ze niet altijd even ernstig zijn. Ook milde pre-eclampsie moet goed gemonitord worden door een dokter, en het is mogelijk dat de bevalling ingeleid moet worden eens de baby voldragen is.

• Ernstige pre-eclampsie. Bij een ernstige vorm van pre-eclampsie zijn je bloeddrukmetingen zeer hoog en heb je waarschijnlijk al ernstige symptomen van de ziekte opgemerkt (meer hierover verder in dit artikel). Ernstige pre-eclampsie leidt mogelijks tot een ziekenhuisopname. Jouw dokters zullen deze symptomen behandelen, en in zeldzame en extreme gevallen kan dit ervoor zorgen dat je bevalling ingeleid moet worden.

Je dokter zal regelmatig nakijken of lijdt aan pre-eclampsie tijdens je prenatale onderzoeken en zal deze, indien nodig, behandelen. De meeste vrouwen met pre-eclampsie bevallen van perfect gezonde baby's.

Eclampsie: Pre-eclampsie wordt vaak verward met eclampsie. Eclampsie is ernstige aandoening waarbij je mogelijks kan lijden aan aanvallen die gelinkt zijn aan een hoge bloeddruk. In dit geval is het nodig om de bevalling onmiddellijk te starten, ongeacht het aantal weken dat je zwanger bent.

Wat is de oorzaak van zwangerschapsvergiftiging?

Hoewel het niet altijd duidelijk is wat pre-eclampsie veroorzaakt, zijn er wel enkele bekende risicofactoren, vooral als:

• het je eerste zwangerschap is;

• het meer dan 10 jaar geleden is dat je voor het laatst zwanger was;

• je in een vorige zwangerschap ook pre-eclampsie hebt gehad;

• iemand in je familie de aandoening heeft gehad;

• je al eerder last hebt gehad van een hoge bloeddruk of nierstenen;

• je ouder bent dan 40 jaar;

• je zwanger bent van een tweeling, drieling of meer;

• je aan diabetes of lupus lijdt of vaak last hebt van migraine of bloedklonters;

• je lijdt aan obesitas bij de start van je zwangerschap.

Hoe verminder je het risico op zwangerschapsvergiftiging?

Het is niet altijd mogelijk om pre-eclampsie te voorkomen, maar als je van een van de bekende factoren last hebt, kan je wat voorzorgsmaatregelen nemen.

• Weet of je tot een risicogroep behoort, liefst voordat je zwanger wordt. Probeer bijvoorbeeld je hoge bloeddruk onder controle te houden, verlies indien nodig enkele kilo's, en als je last hebt van diabetes zorg je er het best voor dat je dit goed onder controle hebt voordat je zwanger wordt. Je dokters kunnen je de nodige stappen aanraden als je al zwanger bent en tot een risicogroep behoort.

• Het nemen van een lage dosis aspirine kan het risico op pre-eclampsie bij risicogroepen doen dalen. Raadpleeg hiervoor eerst je dokter als je je zorgen maakt om pre-eclampsie.

Tekenen en symptomen van zwangerschapsvergiftiging

Tekenen en symptomen van pre-eclampsie tijdens je zwangerschap zijn:

• ernstige hoofdpijn;

• zichtproblemen, zoals flitsende beelden of wazig zicht;

• pijn net onder de ribben;

• misselijkheid en overgeven (gedurende de tweede helft van de zwangerschap);

• plotselinge gewichtstoename;

• plotse zwelling van het gezicht en de handen;

• zich erg ziek voelen.

Sommige van deze symptomen (zoals zwelling, misselijkheid en hoofdpijn) zijn ook de gewoonlijke symptomen van een zwangerschap, waardoor het moeilijk is om te bepalen wanneer er iets misgaat. Neem meteen contact op met je dokter als je symptomen van pre-eclampsie opmerkt zoals ernstige hoofdpijn, een zeer vertroebeld zicht, ernstige pijn in de buik of ernstige kortademigheid.

Hoe stellen dokters de diagnose van zwangerschapsvergiftiging vast?

Bij het testen op pre-eclampsie wordt je bloeddruk genomen tijdens je prenatale onderzoeken. Een bloeddruk van meer dan 140/90 millimeter kwik wordt gezien als een hoge bloeddruk. Laat het zeker weten aan je dokter als je symptomen van pre-eclampsie hebt ondervonden, aangezien dit zal helpen om een diagnose te stellen. Het is mogelijk dat je dokter ook andere tests voor pre-eclampsie uitvoert, zoals: 

• Bloedonderzoeken die de lever- en nierfunctie, en het aantal bloedplaatjes aantonen. 

• Urineonderzoeken om het aantal eiwitten in je urine te controleren.

• Echografieën om de groei van je baby in de gaten te houden, het gewicht te bepalen en de hoeveelheid vruchtwater te controleren.

• Onderzoeken die de hartslag van je baby monitoren, om zeker te zijn dat je baby zich op een goed tempo ontwikkelt.

Complicaties die gerelateerd zijn aan zwangerschapsvergiftiging

Korte termijn: het HELLP-syndroom (een zeldzame, maar levensbedreigende leveraandoening) en eclampsie (een ernstigere vorm van pre-eclampsie met aanvallen).

Lange termijn: een groot risico op longoedemen, nierfalen, leverfalen, beroertes, een hoge bloeddruk eens je bevallen bent, en een verhoogde kans op pre-eclampsie tijdens je volgende zwangerschap.

Pre-eclampsie kan ook gevolgen hebben voor de baby, vooral als hij met een laag geboortegewicht geboren wordt. Het inleiden van de bevalling voordat de baby voldragen is, is een oplossing voor ernstige pre-eclampsie, maar dit kan ook risico's met zich meebrengen als de baby nog prematuur is. Pre-eclampsie is een ernstige aandoening die fataal kan zijn als het niet behandeld wordt, waardoor je dokter ongetwijfeld de verschillende behandelingsmogelijkheden met je zal bespreken.

Behandelingsmogelijkheden voor zwangerschapsvergiftiging

De bevalling starten is de enige manier om pre-eclampsie te behandelen. Als je baby nog prematuur is, brengt dit ook risico's met zich mee. In dat geval zal je dokter de beste aanpak voor je kindje samen met jou bespreken. Deze aanpak is afhankelijk het type pre-eclampsie dat je hebt, en hoe ver je al zit in je zwangerschap.

• Milde pre-eclampsie. Het zou kunnen dat je een tijdje in het ziekenhuis moet verblijven, of dat je poliklinisch behandeld wordt en de bewegingen van de baby in de gaten moet houden. Je zal ook meer op prenatale controle moeten gaan en het is mogelijk dat je bevalling ingeleid wordt eens je 37 weken zwanger bent.

• Ernstige pre-eclampsie. Deze vorm wordt vaak in het ziekenhuis behandeld. Als de aandoening ernstiger wordt voordat je 37 weken zwanger bent, zou het kunnen dat je bevalling eerder ingeleid wordt. Je kan medicatie krijgen om je bloeddruk te verlagen en aanvallen te voorkomen.

Pre-eclampsie is een zeldzame maar behandelbare aandoening die je dokters in de gaten en onder controle zullen houden. Onthoud dat de meeste vrouwen met pre-eclampsie bevallen van gezonde baby's, en dat het gewoon een van de vele risico's is waarvoor je moet uitkijken en op letten tijdens je zwangerschap.